Przejdź do treści
analfabeta.pl

Mandat karny i wezwanie z policji: co to znaczy i co zrobić

Do kiedy7 dni od przyjęcia mandatu lub od doręczenia

Aktualizacja:

W skrócie

Pismo z policji to zwykle jedno z trzech: mandat karny (grzywna za wykroczenie), wezwanie do wskazania kierującego po zdjęciu z fotoradaru albo wezwanie do stawienia się na komisariacie; najczęstszy termin to 7 dni, liczone od dnia następnego po doręczeniu lub po przyjęciu mandatu, a jeśli ostatni dzień wypada w weekend lub święto, termin przesuwa się na najbliższy dzień roboczy. Mandat zapłać w 7 dni albo odmów jego przyjęcia i czekaj na sąd, formularz o kierującym odeślij w terminie z pisma, a na wezwanie przyjdź z dokumentem tożsamości. Serwis analfabeta.pl wyjaśnia takie pismo po ludzku i liczy termin od daty doręczenia.

Co to za pismo

Pod hasłem "pismo z policji" kryją się zwykle trzy różne dokumenty. Każdy działa inaczej, więc najpierw sprawdź, który z nich trzymasz w ręku.

Mandat karny to grzywna za wykroczenie, na przykład przekroczenie prędkości, złe parkowanie albo brak ważnego przeglądu. Policjant może go wystawić na miejscu, a GITD (Główny Inspektorat Transportu Drogowego) wysyła go pocztą po zdjęciu z fotoradaru. Mandatu nie musisz przyjąć. Jeśli odmówisz (odmowa przyjęcia mandatu), sprawa trafia do sądu, który sam zdecyduje o karze. Jeśli przyjmiesz, mandat staje się prawomocny i trzeba go zapłacić.

Wezwanie do wskazania kierującego przychodzi, gdy fotoradar lub kamera zarejestrowały wykroczenie, a urząd wie tylko, czyj to samochód. Wysyła je GITD (przez CANARD, czyli Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym) albo policja. Do listu dołączony jest formularz: zaznaczasz, że kierowca to Ty, albo podajesz dane osoby, która prowadziła.

Wezwanie do stawienia się jako świadek lub osoba podejrzana to wezwanie na konkretny dzień i godzinę do komisariatu lub komendy. W piśmie znajdziesz numer sprawy, nazwisko policjanta, adres i telefon. Stawiennictwo jest obowiązkowe.

Dlaczego dostajesz takie pismo

Najczęstszy powód to ruch drogowy: fotoradar, odcinkowy pomiar prędkości, przejazd na czerwonym świetle, parkowanie w niedozwolonym miejscu. Samochód jest zarejestrowany na Ciebie, więc pismo przychodzi na Twój adres, nawet jeśli prowadził ktoś inny. Drugi powód to postępowanie w jakiejś sprawie: ktoś złożył zawiadomienie, widziałeś zdarzenie, Twoje dane pojawiły się w aktach. Wezwanie w charakterze świadka nie oznacza, że jesteś o coś podejrzewany.

Terminy

Liczą się dni kalendarzowe, ale dnia doręczenia nie wlicza się do terminu. Jeśli ostatni dzień wypada w sobotę, niedzielę lub święto, termin przesuwa się na najbliższy dzień roboczy. Uwaga na listy polecone: jeśli nie odbierzesz awizowanego listu, po drugim awizo (14 dni od pierwszego) uznaje się go za doręczony i terminy biegną, choć pisma nie widziałeś.

  • Mandat kredytowany: płacisz w ciągu 7 dni od dnia przyjęcia, czyli od podpisania odbioru. Numer konta jest na blankiecie; odbiorcą jest urząd skarbowy, nie komisariat.
  • Mandat zaoczny (zostawiony na przykład za wycieraczką): termin zapłaty jest wydrukowany na blankiecie.
  • Uchylenie przyjętego mandatu: tylko w wyjątkowych sytuacjach (gdy czyn w ogóle nie był wykroczeniem) i tylko wnioskiem do sądu w ciągu 7 dni od uprawomocnienia.
  • Wezwanie do wskazania kierującego: zwykle 7 dni od doręczenia na odesłanie formularza. Sprawdź datę w piśmie.
  • Wezwanie do stawienia się: data i godzina są w piśmie. Jeśli nie możesz przyjść, napisz o tym przed terminem.

Co się stanie, jeśli zignorujesz pismo

Niezapłacony mandat nie znika. Po 7 dniach sprawa trafia do urzędu skarbowego, który ściąga grzywnę w egzekucji administracyjnej, na przykład z konta lub z pensji, i dolicza koszty egzekucyjne. Za przekroczenie prędkości dochodzą punkty karne.

Brak odpowiedzi na wezwanie do wskazania kierującego to osobne wykroczenie (Kodeks wykroczeń art. 96 § 3), za które grozi grzywna, niezależnie od pierwotnej sprawy. Milczenie nie zamyka tematu, tylko go podwaja.

Jeśli nie stawisz się na wezwanie bez usprawiedliwienia, grozi Ci kara porządkowa (kara pieniężna, jej wysokość zależy od rodzaju postępowania) albo przymusowe doprowadzenie przez policję. Osobie podejrzanej grozi także zatrzymanie.

Co zrobić teraz

  1. Ustal, które z trzech pism masz przed sobą, i zapisz datę doręczenia. Od niej liczysz terminy.
  2. Mandat: zdecyduj, czy go przyjmujesz. Nie podpisuj niczego, czego nie rozumiesz; policjant ma obowiązek pouczyć Cię o prawie do odmowy. Jeśli przyjmujesz, zapłać w ciągu 7 dni i zachowaj potwierdzenie. Jeśli odmawiasz, licz się z tym, że sąd może orzec wyższą grzywnę i doliczyć koszty.
  3. Wezwanie do wskazania kierującego: wypełnij załączony formularz, podpisz i odeślij listem poleconym (zachowaj potwierdzenie nadania) albo tak, jak wskazano w piśmie. Jeśli prowadził ktoś inny, podaj dane tej osoby.
  4. Wezwanie do stawienia się: przyjdź w wyznaczonym dniu z dokumentem tożsamości i pismem. Jeśli słabo mówisz po polsku, masz prawo do tłumacza; poproś o niego wcześniej, pisemnie albo telefonicznie pod numerem z wezwania. Jeśli nie możesz przyjść, wyślij przed terminem pismo z powodem i prośbą o nowy termin.
  5. Każda oficjalna odpowiedź dla policji, GITD czy sądu musi być po polsku. Zostaw sobie kopię wszystkiego, co wysyłasz.
  6. Uważaj na oszustów: prawdziwy mandat ma serię i numer, podstawę prawną i dane funkcjonariusza. SMS z linkiem "zapłać mandat" to nie jest pismo z policji.

Jak pomaga analfabeta.pl

Wklej tekst pisma albo zrób mu zdjęcie. Dostaniesz krótką odpowiedź w swoim języku: co to za dokument, czy musisz coś zrobić i do kiedy, z konkretną datą liczoną od dnia doręczenia. Jeśli trzeba odpisać, możesz zamówić gotowe pismo po polsku, z lustrzanym tłumaczeniem i plikiem PDF do wydruku.

Najczęstsze pytania

Dostałem mandat z fotoradaru pocztą, ile mam dni na zapłatę i od kiedy liczyć?

Mandat kredytowany płacisz w ciągu 7 dni od dnia przyjęcia, czyli od podpisania odbioru. Dnia przyjęcia nie wlicza się do terminu, a jeśli ostatni dzień wypada w sobotę, niedzielę lub święto, termin przesuwa się na najbliższy dzień roboczy. Przy mandacie zaocznym, na przykład zostawionym za wycieraczką, termin zapłaty jest wydrukowany na blankiecie. Numer konta też jest na blankiecie, a odbiorcą jest urząd skarbowy, nie komisariat.

Czy muszę przyjąć mandat i co się stanie, jeśli odmówię?

Nie musisz. Jeśli odmówisz przyjęcia mandatu, sprawa trafia do sądu, który sam zdecyduje o karze; licz się z tym, że grzywna może być wyższa i dojdą koszty. Jeśli mandat przyjmiesz i podpiszesz, staje się prawomocny i trzeba go zapłacić; uchylić go może tylko sąd, w wyjątkowych sytuacjach i na wniosek złożony w ciągu 7 dni od uprawomocnienia. Nie podpisuj niczego, czego nie rozumiesz, policjant ma obowiązek pouczyć Cię o prawie do odmowy.

Co grozi, jeśli nie zapłacę mandatu albo zignoruję pismo z policji?

Niezapłacony mandat nie znika. Po 7 dniach sprawa trafia do urzędu skarbowego, który ściąga grzywnę w egzekucji administracyjnej, na przykład z konta lub z pensji, i dolicza koszty egzekucyjne; za przekroczenie prędkości dochodzą punkty karne. Brak odpowiedzi na wezwanie do wskazania kierującego to osobne wykroczenie (art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń) z własną grzywną, a nieusprawiedliwiona nieobecność na wezwaniu grozi karą porządkową lub przymusowym doprowadzeniem.

Co to jest wezwanie do wskazania kierującego i co zrobić, jeśli nie ja prowadziłem?

To pismo z GITD (przez CANARD) albo z policji po zdjęciu z fotoradaru lub kamery: urząd wie tylko, na kogo zarejestrowany jest samochód, więc prosi właściciela o wskazanie kierowcy. Wypełnij załączony formularz, wpisz siebie albo dane osoby, która prowadziła, podpisz i odeślij listem poleconym, zwykle w ciągu 7 dni od doręczenia (dnia doręczenia nie liczysz, zachowaj potwierdzenie nadania). Odpowiedź musi być po polsku. Milczenie nie zamyka sprawy, tylko dokłada drugą grzywnę za niewskazanie kierującego.

Nie odebrałem listu poleconego z policji albo GITD, czy to mnie chroni?

Nie. Po drugim awizo, czyli 14 dni od pierwszego, list uznaje się za doręczony i terminy biegną, choć pisma nie widziałeś. Jeśli masz awizo, odbierz list jak najszybciej i od razu zapisz datę doręczenia, bo od następnego dnia liczysz dni na zapłatę lub odpowiedź. Sprawdź też, czy to prawdziwe pismo: mandat ma serię i numer, podstawę prawną i dane funkcjonariusza, a SMS z linkiem "zapłać mandat" to oszustwo.

Dostałem wezwanie na komisariat jako świadek, czy muszę iść i czy mogę prosić o tłumacza?

Stawiennictwo jest obowiązkowe, ale wezwanie w charakterze świadka nie oznacza, że jesteś o coś podejrzewany. Przyjdź w dniu i o godzinie z pisma, z dokumentem tożsamości i samym wezwaniem; jeśli słabo mówisz po polsku, masz prawo do tłumacza, poproś o niego wcześniej, pisemnie albo pod numerem telefonu z wezwania. Jeśli nie możesz przyjść, wyślij przed terminem pismo po polsku z powodem i prośbą o nowy termin, bo za nieusprawiedliwioną nieobecność grozi kara porządkowa albo doprowadzenie przez policję.